1. Προασβεστωτικό στάδιο
Ο τένοντας υφίσταται μια σιωπηλή μετατροπή σε ινοχόνδρινο ιστό, χωρίς ακόμη εναπόθεση ασβεστίου. Το στάδιο αυτό είναι κατά κανόνα ασυμπτωματικό και συχνά περνά απαρατήρητο.
Η ασβεστοποιός τενοντίτιδα του ώμου περνά από συγκεκριμένα στάδια, το καθένα με διαφορετική διάρκεια και ένταση συμπτωμάτων. Δείτε πόσο κρατά κάθε φάση, γιατί ο πόνος κορυφώνεται στο τέλος και πότε η πάθηση υποχωρεί μόνη της.
Έχετε ερωτήσεις για την ασβεστοποιό τενοντίτιδα;
Η ασβεστοποιός τενοντίτιδα είναι μια μορφή τενοντίτιδας του ώμου που χαρακτηρίζεται από την εναπόθεση κρυστάλλων ασβεστίου μέσα στους τένοντες του στροφικού πετάλου, συχνότερα στον υπερακάνθιο. Δεν πρόκειται για απλή φθορά: είναι μια ενεργή, κυτταρικά ρυθμιζόμενη διαδικασία, στην οποία ο τένοντας μετατρέπεται τοπικά σε ινοχόνδρινο ιστό και στη συνέχεια ασβεστοποιείται.
Εμφανίζεται συχνότερα μεταξύ της τέταρτης και της έκτης δεκαετίας της ζωής. Σημαντικό είναι ότι δεν προκαλεί πάντα συμπτώματα: ένα ποσοστό των ασθενών με εναποθέσεις ασβεστίου δεν έχει καθόλου ενοχλήσεις. Η πάθηση θεωρείται κατά κανόνα αυτοπεριοριζόμενη, δηλαδή σε πολλές περιπτώσεις ο οργανισμός απορροφά την εναπόθεση χωρίς επέμβαση.
Η κλασική περιγραφή της εξέλιξης της νόσου, όπως διατυπώθηκε από τους Uhthoff και Loehr, τη χωρίζει σε τρία μεγάλα στάδια. Το μεσαίο, το ασβεστωτικό στάδιο, υποδιαιρείται σε τρεις φάσες. Η κατανόηση αυτών των σταδίων εξηγεί γιατί ο πόνος δεν είναι σταθερός, αλλά κορυφώνεται σε συγκεκριμένη χρονική στιγμή.
Ο τένοντας υφίσταται μια σιωπηλή μετατροπή σε ινοχόνδρινο ιστό, χωρίς ακόμη εναπόθεση ασβεστίου. Το στάδιο αυτό είναι κατά κανόνα ασυμπτωματικό και συχνά περνά απαρατήρητο.
Είναι το κύριο στάδιο της νόσου και περιλαμβάνει τρεις διαδοχικές φάσες:
Μετά την απορρόφηση του ασβεστίου, ο τένοντας επουλώνεται και αναδιατάσσεται. Τα συμπτώματα υποχωρούν και η λειτουργικότητα του ώμου αποκαθίσταται σταδιακά.
Η συνολική διάρκεια της ασβεστοποιού τενοντίτιδας ποικίλλει σημαντικά από ασθενή σε ασθενή και εξαρτάται από τη φάση στην οποία βρίσκεται. Ενδεικτικά:
Με απλά λόγια: μια εναπόθεση ασβεστίου μπορεί να υπάρχει σιωπηλά για χρόνια και να γίνει ξαφνικά αντιληπτή με έντονο πόνο. Γι’ αυτό δύο ασθενείς με την ίδια πάθηση μπορεί να έχουν εντελώς διαφορετική εμπειρία ως προς τη διάρκεια. Το μέγεθος του ασβεστώματος δεν σχετίζεται απαραίτητα με την ένταση των συμπτωμάτων.
Τα συμπτώματα διαφέρουν ανάλογα με τη φάση. Στη φάση σχηματισμού ο πόνος είναι ήπιος ή απών. Στη φάση απορρόφησης εμφανίζεται οξύς, έντονος πόνος που μπορεί να δυσκολέψει σημαντικά την κίνηση. Συχνά συνυπάρχει νυχτερινός πόνος στον ώμο και δυσκολία στην ανύψωση του χεριού, εικόνα που μπορεί να θυμίζει σύνδρομο πρόσκρουσης ή ρήξη στροφικού πετάλου, γι’ αυτό και η σωστή διάγνωση είναι σημαντική.
Τυπικά ευρήματα είναι ο πόνος κατά την ανύψωση του χεριού, η μειωμένη κινητικότητα και, στα οξέα επεισόδια, η αδυναμία εύρεσης άνετης θέσης, ακόμη και για ύπνο.
Η διάγνωση επιβεβαιώνεται απεικονιστικά. Η ακτινογραφία δείχνει τις εναποθέσεις ασβεστίου, ενώ το υπερηχογράφημα βοηθά στον προσδιορισμό της φάσης και της πυκνότητας της εναπόθεσης. Η μαγνητική τομογραφία χρησιμοποιείται όταν χρειάζεται να αποκλειστούν άλλες βλάβες του ώμου.
Επειδή η πάθηση συχνά υποχωρεί από μόνη της, η αντιμετώπιση είναι στη μεγάλη πλειονότητα των περιπτώσεων συντηρητική. Στόχος είναι η ανακούφιση από τον πόνο μέχρι ο οργανισμός να ολοκληρώσει την απορρόφηση του ασβεστίου.
Όταν τα συμπτώματα επιμένουν παρά τη συντηρητική αγωγή, εξετάζεται η αρθροσκόπηση ώμου για την αφαίρεση της εναπόθεσης. Πρόκειται για ελάχιστα επεμβατική τεχνική, μέσα από μικρές τομές, με ομαλή αποκατάσταση.
Η χειρουργική αφαίρεση εξετάζεται όταν ο πόνος και η δυσλειτουργία επιμένουν για μεγάλο διάστημα, δεν ανταποκρίνονται στις συντηρητικές μεθόδους και επηρεάζουν σημαντικά την καθημερινότητα του ασθενούς.
Δεν υπάρχει σταθερή διάρκεια. Η εναπόθεση μπορεί να υπάρχει σιωπηλά για χρόνια, ενώ το έντονο επώδυνο επεισόδιο της φάσης απορρόφησης διαρκεί συνήθως από 3 εβδομάδες έως 6 μήνες, με το οξύ κομμάτι να υποχωρεί συχνά σε 1 έως 2 εβδομάδες.
Ναι, σε πολλές περιπτώσεις. Η ασβεστοποιός τενοντίτιδα συχνά υποχωρεί από μόνη της, καθώς ο οργανισμός απορροφά την εναπόθεση. Η θεραπεία στοχεύει κυρίως στη διαχείριση του πόνου έως ότου ολοκληρωθεί αυτή η διαδικασία.
Ο έντονος πόνος αντιστοιχεί στη φάση σχηματισμού καθώς και στην φάση απορρόφησης του ασβεστώματος.
Στις περισσότερες περιπτώσεις εμφανίζεται χωρίς σαφή αιτία. Ωστόσο, έχει παρατηρηθεί συσχέτιση με ενδοκρινικές διαταραχές, όπως ο σακχαρώδης διαβήτης και οι παθήσεις του θυρεοειδούς, οι οποίες μπορεί να επηρεάσουν την πορεία της.
Όχι. Η αρθροσκοπική αφαίρεση εξετάζεται μόνο όταν τα συμπτώματα επιμένουν και δεν ανταποκρίνονται στις υπόλοιπες μεθόδους.
Αν ο πόνος στον ώμο είναι έντονος, επιμένει ή σας ξυπνά τη νύχτα και περιορίζει τις κινήσεις σας, καλό είναι να αξιολογηθείτε από ορθοπαιδικό, ώστε να επιβεβαιωθεί η διάγνωση και να καθοριστεί το κατάλληλο πλάνο.
Ο Δρ. Ανδρέας Λεωνίδου είναι Διευθυντής Ορθοπαιδικός Χειρουργός στο Ιατρικό Κέντρο Αθηνών, με εξειδίκευση στην αρθροσκοπική χειρουργική του ώμου και 14 χρόνια εμπειρίας στο εξωτερικό. Αν αντιμετωπίζετε επίμονο πόνο στον ώμο, μπορείτε να επικοινωνήσετε με το ιατρείο ή να κλείσετε ραντεβού online για μια εξατομικευμένη εκτίμηση.
Το παρόν άρθρο έχει ενημερωτικό χαρακτήρα και δεν υποκαθιστά την ιατρική συμβουλή. Οι πληροφορίες είναι γενικές και εξατομικεύονται ανάλογα με την κατάσταση κάθε ασθενούς.